Wybierając żłobek, rodzice zwracają uwagę na lokalizację, wyposażenie, zajęcia dodatkowe, jadłospis czy wygląd sal. Tymczasem o jakości codziennej opieki w największym stopniu decydują ludzie, którzy spędzają z dzieckiem wiele godzin każdego dnia. Dlatego doświadczenie i regularny rozwój opiekunek są jednym z najważniejszych elementów dobrze funkcjonującej placówki.

Każde dziecko potrzebuje czegoś innego
Dzieci w podobnym wieku mogą rozwijać się w zupełnie innym tempie i inaczej reagować na te same sytuacje. Jedno dziecko szybko odnajdzie się w grupie, inne przez wiele tygodni będzie potrzebowało dodatkowego wsparcia podczas rozstania z rodzicem.
Podobnie wygląda udział w zajęciach. Niektóre maluchy chętnie próbują nowych aktywności, podczas gdy inne wolą obserwować z boku, potrzebują więcej czasu albo szybko męczą się nadmiarem bodźców.
Doświadczona i dobrze przygotowana opiekunka potrafi spojrzeć na zachowanie dziecka szerzej. Zamiast uznać je za „niegrzeczne” czy „trudne”, zastanawia się, czy przyczyną może być zmęczenie, frustracja, temperament, etap rozwoju, trudności adaptacyjne albo potrzeba większego poczucia bezpieczeństwa.
Takiej wiedzy nie zdobywa się raz na całe życie. Praca z dziećmi wymaga ciągłego rozwijania kompetencji.
Trudne zachowania wymagają spokojnej i świadomej reakcji
Gryzienie, popychanie, krzyk, zabieranie zabawek, płacz podczas rozstania czy odmowa uczestnictwa w zajęciach mogą pojawić się w każdej grupie żłobkowej.
Dla rodzica takie zachowania bywają niepokojące, jednak u małych dzieci często są elementem rozwoju i sposobem wyrażania emocji, których nie potrafią jeszcze nazwać.
Ogromne znaczenie ma wtedy sposób reakcji opiekuna.
Dobrze przygotowana opiekunka powinna umieć zatrzymać niebezpieczne zachowanie, ochronić pozostałe dzieci, pomóc maluchowi się uspokoić i jednocześnie nie zawstydzać go ani nie przypisywać mu negatywnych cech.
Szkolenia z rozwoju emocjonalnego, pozytywnej dyscypliny czy reagowania na zachowania trudne pomagają personelowi działać spokojniej i bardziej konsekwentnie.
Dobra adaptacja zależy od całego zespołu
Pierwsze dni w żłobku są ogromną zmianą zarówno dla dziecka, jak i dla rodzica. Nowe miejsce, inne osoby, hałas, grupa rówieśników i rozstanie z najbliższymi mogą być dla malucha dużym obciążeniem.
Dlatego bardzo ważne jest, aby wszystkie opiekunki rozumiały, na czym polega prawidłowa adaptacja.
Powinny wiedzieć, jak reagować na płacz, jak budować relację z dzieckiem, kiedy zachęcić je do zabawy, a kiedy pozwolić mu spokojnie obserwować otoczenie.
Równie istotny jest kontakt z rodzicem.
Rodzic potrzebuje informacji nie tylko o trudnościach, ale także o drobnych postępach. Pierwszy spokojnie zjedzony posiłek, chwila samodzielnej zabawy, kontakt z innym dzieckiem czy krótszy płacz po rozstaniu mogą być bardzo ważnym sygnałem, że maluch zaczyna czuć się bezpieczniej.
Zajęcia powinny wspierać rozwój, a nie tylko dobrze wyglądać
Kolorowe prace plastyczne i efektowne zdjęcia z zajęć mogą wyglądać atrakcyjnie, jednak nie powinny być najważniejszym kryterium oceny jakości pracy żłobka.
Dobra aktywność dla małego dziecka powinna być dostosowana do jego wieku, możliwości i aktualnych potrzeb.
Opiekunka powinna wiedzieć, po co proponuje konkretną zabawę, jakie umiejętności może ona rozwijać, jak przygotować bezpieczne materiały oraz kiedy należy aktywność zmienić albo zakończyć.
Ważne jest także respektowanie prawa dziecka do odmowy.
Maluch nie musi uczestniczyć w każdej pracy plastycznej czy zabawie sensorycznej. Czasami obserwowanie innych dzieci, swobodna zabawa albo odpoczynek są dokładnie tym, czego w danym momencie potrzebuje.
Szkolenia dotyczące planowania zajęć i rozwoju małego dziecka pomagają opiekunkom odróżnić wartościową aktywność od zajęcia organizowanego wyłącznie po to, aby wypełnić plan dnia.
Rodzic powinien otrzymywać fakty, a nie oceny
Jednym z najważniejszych obszarów pracy opiekunki jest komunikacja z rodzicami.
Ogromna różnica istnieje pomiędzy komunikatem: „Dzisiaj był bardzo niegrzeczny” a informacją: „Podczas zabawy trzy razy zabrał innym dzieciom zabawkę i dwa razy popchnął kolegę, kiedy ten próbował ją odzyskać”.
Pierwsza wypowiedź jest oceną dziecka. Druga opisuje konkretne zachowanie.
Profesjonalna komunikacja pozwala rodzicowi lepiej zrozumieć, co wydarzyło się w ciągu dnia, a jednocześnie nie przypisuje dziecku negatywnych cech.
Dlatego szkolenia dotyczące rozmów z rodzicami, przekazywania trudnych informacji i opisywania zachowania dzieci są niezwykle ważnym elementem rozwoju kadry.
Obserwacja dziecka wymaga wiedzy
Opiekunki spędzają z dziećmi wiele godzin i często jako jedne z pierwszych zauważają zmiany w ich zachowaniu.
Mogą dostrzec, że dziecko częściej unika kontaktu z rówieśnikami, reaguje wyjątkowo silnie na określone bodźce, ma trudności podczas posiłków albo zaczyna zachowywać się inaczej niż wcześniej.
Rolą personelu żłobka nie jest jednak stawianie diagnoz.
Opiekunka powinna przede wszystkim obserwować i opisywać fakty. Ważne jest wskazanie, co dokładnie się wydarzyło, w jakiej sytuacji, jak długo trwało zachowanie, jak zareagował dorosły oraz co pomogło dziecku się uspokoić.
Tak przygotowana informacja może być dla rodzica znacznie bardziej wartościowa niż ogólne stwierdzenie, że „coś jest nie tak”.
Kompetentna opiekunka czuje się pewniej
Rozwój zawodowy jest ważny również dla samych pracowników.
Osoba, która rozumie zachowania dzieci i zna różne sposoby reagowania, rzadziej działa wyłącznie intuicyjnie. Łatwiej jej zachować spokój w trudnej sytuacji, przeprowadzić rozmowę z rodzicem czy poradzić sobie z konfliktem w grupie.
To przekłada się również na atmosferę w całej placówce.
Opiekunka, która nie czuje się bezradna, ma większą szansę reagować spokojnie i konsekwentnie. Może również łatwiej oddzielić trudne zachowanie dziecka od własnych emocji.
Odpowiednio dobrane szkolenia dla opiekunek żłobkowych mogą uporządkować wiedzę i dostarczyć praktycznych narzędzi do codziennej pracy.
Nie chodzi o kolekcjonowanie certyfikatów
Rozwój zawodowy nie powinien polegać na uczestniczeniu w przypadkowych szkoleniach wyłącznie po to, aby zdobyć kolejny dokument.
Największą wartość mają szkolenia odpowiadające na realne problemy występujące w konkretnej placówce.
Jeżeli zespół ma trudności podczas adaptacji nowych dzieci, warto rozwijać wiedzę właśnie w tym zakresie. Jeśli często pojawiają się konflikty z rodzicami, potrzebne mogą być szkolenia z komunikacji. Gdy problemem są zachowania agresywne między dziećmi, warto skupić się na rozwoju emocjonalnym i metodach reagowania.
Szczególnie przydatne mogą być szkolenia dotyczące:
-
adaptacji dziecka w żłobku,
-
pozytywnej dyscypliny,
-
zachowań trudnych,
-
rozwoju emocjonalnego,
-
komunikacji z rodzicami,
-
planowania zajęć,
-
obserwacji rozwoju dziecka,
-
bezpieczeństwa,
-
pierwszej pomocy,
-
przygotowywania rzetelnych opisów zachowania.
Najlepiej, gdy zdobyta wiedza jest później omawiana przez cały zespół i przekłada się na wspólne zasady postępowania.
Dobrze wyszkolona kadra daje rodzicom większe poczucie bezpieczeństwa
Rodzic powierzający dziecko żłobkowi chce mieć pewność, że trafia ono pod opiekę osób, które potrafią nie tylko nakarmić, przewinąć czy położyć je spać.
Potrzebne są osoby rozumiejące rozwój małego dziecka, jego emocje i potrzeby.
Nowoczesna sala, duża liczba zabawek czy bogaty plan zajęć nie zastąpią kompetentnego opiekuna, który potrafi zauważyć dziecko, odpowiednio zareagować i zbudować z nim bezpieczną relację.
Dlatego pytając o jakość żłobka, warto zainteresować się również tym, jak placówka rozwija swoją kadrę. Regularne szkolenia opiekunek nie są jedynie formalnością. To inwestycja, która każdego dnia może przekładać się na bezpieczeństwo, dobrostan i rozwój dzieci.
PMP


